Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku? - Adwokat Szczecin

91 820 54 11 505 10 11 23 kancelaria@adwokat-bielawa.pl

Aktualności

Adwokat Łukasz Bielawa

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

3 stycznia 2018

Czy wydziedziczone dziecko ma prawo do zachowku?

Na to pytanie udzielił odpowiedzi Sąd Apelacyjny w Katowicach w swoim wyroku z dnia 13 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V ACa 905/16. Zauważył w nim mianowicie, iż w sytuacji, gdy rodzic inicjuje spór, w następstwie którego dochodzi do rozpadu rodziny, nie może on w swoim testamencie skutecznie wydziedziczyć córki, która przez pewien okres czasu była wrogo nastawiona do ojca i okazywała mu dezaprobatę. W niniejszej sprawie powódka złożyła wniosek o zasądzenie od pozwanego będącego jej bratem określonej kwoty pieniężnej tytułem zachowku. Swoje żądanie powódka uzasadniła tym, że ojciec w sporządzonym przez siebie testamencie co prawda wydziedziczył ją, ale uczynił to bezskutecznie. Pozwany żądał oddalenia powództwa. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że strony są rodzeństwem, posiadającym tych samych rodziców. Relacje w ich rodzinie układały się dobrze do czasu, gdy spadkodawca (ojciec stron) nie zmienił swojego stosunku do żony – zaczął wszczynać awantury i kłótnie z żoną, podczas których zachowywał się w agresywny sposób. Pozwany, który w tym czasie był już dorosły, na żądanie ojca – nie uczestniczył w tych awanturach. Z kolei powódka, wówczas kilkunastoletnia, zawsze stawała w obronie matki, która coraz ciężej znosiła ataki ze strony małżonka (korzystała nawet z pomocy psychologa). Spadkodawca był przeciwny temu, aby powódka mieszała się w kłótnie rodziców, a gdy córka nie słuchała go w tej kwestii – również wobec niej stawał się agresywny, grożąc nawet, że wszystkiego ją pozbawi. Podczas rodzinnych awantur parokrotnie zdarzyło się powódce zwrócić się do ojca w wulgarny sposób. Co ważne, pomimo napiętych relacji między sobą, małżonkowie rozwiedli się bez orzekania o winie. Po kilku latach od orzeczenia rozwodu między rodzicami stron, powódka wraz ze swoją matką wyprowadziła się z domu rodzinnego, w którym pozostał jedynie spadkodawca, który już wówczas związał się z inną kobietą. Należy zaznaczyć, że w tamtym czasie ojciec próbował nawiązać kontakt z powódką, nierzadko do niej dzwoniąc – ta jednak nie odbierała telefonu, a  gdy już to uczyniła, w dalszym ciągu okazywała ojcu dezaprobatę, krytykując go za to, jak postąpił wobec niej i jej matki. Po pewnym czasie pozwany zawiadomił swoją siostrę, iż u ojca zdiagnozowano nowotwór. Prosił ją także, aby nie rozmawiała na ten temat ze spadkodawcą. Powódka niezwłocznie udała się do szpitala, w którym przebywał ojciec, jednak nie rozmawiała z nim o jego chorobie. Ojciec stron wyraźnie ucieszył się z tej wizyty. Wizyta powódki u ojca wpłynęła na poprawę ich wzajemnych relacji – odtąd strony wprawdzie nieregularnie, ale jednak kontaktowały się ze sobą telefonicznie. Powódka zaproponowała również ojcu niezbędną pomoc i wsparcie, ten jednak nie chciał z niej skorzystać tłumacząc, że pomagają mu inne osoby. Pozwany o tym, że stan zdrowia ojca znacznie się pogorszył, zawiadomił powódkę kilka minut przed jego śmiercią. Spadkodawca pozostawił po sobie testament notarialny, w którym do całego spadku powołał syna. Wydziedziczył w nim również powódkę z uwagi na to, że uporczywie nie dopełniała ona względem niego obowiązków rodzinnych, w tym nie utrzymywała z nim kontaktu, nie opiekowała się ojcem w chorobie oraz dopuszczała się względem niego rażącej obrazy czci. Zdaniem orzekających w sprawie Sądów żądanie pozwu jest zasadne w przeważającej mierze. Oddaliły one pozew jedynie w tym zakresie, w jakim dotyczył on odsetek za okres czasu, w którym nie mogły one być naliczane. Jak zauważyły oba Sądy powódka powinna otrzymać zachowek po ojcu, ponieważ dokonanie przez niego wydziedziczenie okazało się nieskuteczne. Sądy podkreśliły, iż to sam spadkodawca zainicjował konflikt w rodzinie stron, a to, że powódka zaniechała dalszych kontaktów z ojcem właśnie ze względu na jego postawę, nie może być traktowane jako uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Co więcej, o ile nie można zaaprobować sposobu, w jaki powódka zwracała się do ojca w trakcie kłótni, o tyle pozytywnie należy ocenić motywy zachowania powódki, która nie chcąc być bierna, broniła swojej matki przed agresją ojca. W opinii Sądów powódka była wrogo nastawiona do ojca, ponieważ czuła się przez niego skrzywdzona. Jej postawa zmieniła się z obliczu choroby ojca, jednakże z uwagi na fakt, że poprawa ich wzajemnych relacji następowała bardzo wolno, a spadkodawca zmarł nagle, nie doszło do pełnego pojednania ojca z córką.

O odszkodowaniu z tytułu OC - ciekawe rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego

13 grudnia 2018

W dniu 7 grudnia br. Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytania zadane mu przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, które zamieszczone zostały w postanowieniach o sygn. akt III CZP 72/18, III CZP 51/18, III CZP 74/18, III CZP 64/18 oraz III CZP 73/18. Szczeciński Sąd miał bowiem szereg wątpliwości co do...

Ważny wyrok TK w sprawie odholowywania pojazdów

10 grudnia 2018

W środę 5 grudnia br. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepisy Prawa o ruchu drogowym, w oparciu o które odholowuje się źle zaparkowane pojazdy, są niezgodne z Konstytucją, gdyż ograniczają prawa właściciela odholowanego pojazdu, uniemożliwiając mu odzyskanie samochodu dopóki nie wniesie on stosownej opłaty za odholowanie i parkowanie. Sprawa trafiła do...

Posiadacze prawa jazdy kategorii B zyskają nowe uprawnienia

10 grudnia 2018

Zgodnie z ustawą z dnia 4 października 2018 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, która wejdzie w życie już pod koniec tego roku, osoby posiadające prawo jazdy kategorii B na terytorium Polski będą mogły bez konieczności uzyskiwania nowych uprawnień poruszać się motocyklem trójkołowym, o ile posiadają prawo jazdy kategorii...

Utrudnianie kontaktów z dzieckiem stanie się przestępstwem - o projekcie zmian w Kodeksie Karnym

5 grudnia 2018

Choć projekt nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw z dnia 27 czerwca 2018 r. jest obecnie na etapie opiniowania, już dziś wzbudza dyskusje. Przewiduje on bowiem szereg nowych rozwiązań jak choćby poprawienie skuteczności mechanizmów wymuszających wykonywanie rozstrzygnięć sądu sądowych dotyczących kontaktów z dzieckiem czy zwiększenie ochrony interesu...

Od 1 stycznia PIT wypełni Krajowa Administracja Skarbowa

5 grudnia 2018

Wraz z początkiem nowego roku wejdą w życie istotne ułatwienia dla osób fizycznych. Otóż nie będą one musiały samodzielnie wypełniać PITu, gdyż będzie mógł to zrobić za nie sam urzędnik skarbowy. Obecnie każdy podatnik musi złożyć zeznanie podatkowe w formie papierowej bądź elektronicznej (poprzez system e-Deklaracje). Od stycznia do wskazanych...

Wzory dokumentów

Przykładowe pisma autorstwa naszej Kancelarii. Wzory pozwów o rozwód oraz alimenty, a także wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

 

Profesjonalne i rzetelne podejście do każdej prowadzonej sprawy. Skontaktuj się ze mną